بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

397

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

السلام يقول اللَّه عز و جل لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ الكتاب الاسم الاكبر » يعنى اسم اكبر كتابيست كه دانسته مىشود به آن دانستنى كه متعلق بهر چيز از حوادث آينده باشد آن اسم اكبر بود با انبيا يعنى با رسولان صلوات اللَّه عليهم چنانچه حق تعالى به اين مضمون فرموده كه هر آينه بتحقيق فرستاديم ما رسولان را پيش از تو و نازل كرديم با رسولان كتاب و ميزان را كه آن كتاب اسم اكبر است و نقل آيه چنانچه حضرت فرموده نقل بالمعنى است نه نقل بعينها و بعد ازين حضرت فرمودند كه : ان صحف ابراهيم الاسم الاكبر و صحف موسى الاسم الاكبر وَ الْمِيزانَ و نازل كرديم با رسولان ميزان را بعضى گفته‌اند كه مراد از ميزان عدلست و بعضى گفته‌اند كه محتملست كه و الميزان عطف بيان كتاب باشد و فى تفسير على بن ابراهيم « الميزان الامام » و بعضى گفته‌اند كه مراد از ميزان ترازوست و انزال آن در زمان نوح شده چنانچه مرويست كه جبرئيل ترازو را از آسمان براى نوح آورد و گفت قوم خود را امر كن كه به آن وزن اشيا كنند لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ تا قائم شوند مردمان براستى و به آن تسويهء حقوق كنند وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ و فرو فرستاديم آهن را در كتاب احتجاج از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام روايت كرده كه « انزاله ذلك خلقه اياه » يعنى مراد از انزال خداى تعالى حديد را آفريدن خداى تعالى است آن را . در كتاب توحيد از آن حضرت روايت كرده كه مراد از حديد سلاح است فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ در آن حديد قوت حرب و كارزار سخت است وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ و منفعتهاى بسيار است براى مردمان زيرا كه هيچ حربه نيست كه در آن حديد دخلى نداشته باشد و حفظ بيضهء اسلام و دفع اعدا از آن توان كرد . در ذكر كتاب كمال قوت نظرى مندرجست و در ذكر ميزان مصالح امور عملى و در حديد رفع و منع ما لا ينبغى پس در ذكر اين امور اشارت بكسب ما ينبغى و دفع ما لا ينبغى است وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ معطوفست بر امر مقدرى كه از جملهء سابقه مأخوذ ميگردد زيرا كه « وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ » به اين تقدير است